گۆشه‌ی ئازاد

باشورێ كوردستان پشتی 28 سال خوه‌ رێڤه‌برن؟!

دیار غه‌ریب

به‌ریا 28 سال ل 05-03-1991 ده‌ گه‌لی باشورێ كوردستان ل هه‌مبه‌ری رژێما سه‌دام هوسه‌ین رابو سه‌رهلان. د ئەنجامێ وێ سه‌رهلدانێ ده‌، هه‌یا 21-03-1991 پرانیا خاكێ باشورێ كوردستان ژ ده‌ستی هزبا به‌س و ده‌سه‌لاتێ سه‌دام هات رزگار كرن. روخما كو ده‌وله‌تا ئێراق د داویا ئادارێ 1991 ده‌ ئێرش ئانی سه‌ر باشوری كوردستان و پرانی وان هه‌رێمێن كو هاتبون رزگار كرن خست بن ده‌ستا خوه‌، به‌شه‌كی مه‌زن ژ گه‌لی باشور كۆچبه‌را رۆژهلات و باكورێ كوردستان بو، لێ به‌شه‌ك ژ باشور د ده‌ستێ گه‌ل و پێمه‌رگه‌ ده‌ ما. كۆچبه‌ری هه‌ژماره‌كا زێده‌ ئا گه‌لی كورد و هۆڤێتیا سه‌دام هوسه‌ین كو به‌ریا 3 سالان هه‌له‌بجه‌ و گه‌له‌ك ده‌ڤه‌رێن دن ب كمیایی بۆمباباران كربو، گه‌له‌ك كه‌س كوشتبو، هه‌مان ده‌م د.ئێرشێن ئە‌نفالێ ده‌ پرانی گوندێن باشور شه‌وتاندبو نه‌زی 182000 كه‌س ژی وه‌ندا كربو، بون سه‌ده‌م كو كۆنسه‌یا ئە‌وله‌كاری یا نه‌ته‌وا یه‌كبوی د 05-04-1991 ده‌ بریارا 688 ده‌ربخه‌. د بریارێ ده‌ پێویست بو ناڤچه‌یێ ب ئەوله‌ ژ بۆ كورد وه‌ره‌ ئاڤاكرن و گه‌لی كورد ژ زلما سه‌دام وه‌ره‌ پاراستن. ئە‌ڤ یه‌ك بو سه‌ده‌م كو گه‌ل هێدی هێدی ڤه‌گه‌ره‌ن جهی خوه‌ و ده‌سه‌لاتی پێشمه‌رگه‌ زێده‌ ببه‌ و ده‌سه‌لاتی هكومه‌تا ئێراق كێم ببه‌. هه‌یا د مه‌ها جۆتمه‌ه ئا 1991 ده‌ هكومه‌تا ئێراق هێزا خوه‌ و هه‌می سازیێن خوه‌ ب ته‌مامی ژ هه‌ر 3 پارێزگه‌ها هه‌ولێر، سوله‌یمانی و دهۆك ڤه‌كشاند و ئەمبارگۆ(گه‌مارۆ)یا ئابوری خست سه‌ر باشور.

ڤه‌كشاندنا حكومه‌تا ئێراق ژ باژێرێن باشورێ كوردستان بو سه‌ده‌م كو ڤالاتیا رێڤه‌برن چێ ببه‌. ڤێ یه‌كێ گه‌لی باشور دلخوه‌ش كر، ئێدی گه‌ل ژ پارتیێن كوردستانی دخوه‌ست ئەو ڤالاتی تژی بكن و رێڤه‌بریه‌ك خوه‌مالی ئاڤا بكن. پارتیێن كوردستانی ژی كو ئەو ده‌م دناڤا به‌ره‌یا كوردستانی ده‌ ل هه‌ڤ كربون و پێكڤه‌ ته‌ڤدگه‌ریان كه‌تن ناڤا لڤ و ته‌ڤگه‌ره‌ك. ئە‌ڤ یه‌ك ژ بۆ پارتیێن كوردستانی ئەزمونه‌كا نو بو، به‌رپرسیاریه‌ك گران ژی بو. لێ به‌رپرسیاریه‌كا دیرۆكی ژی بو. گه‌ل وێ ده‌مێ دخوه‌ست ب رێكا هه‌لبژاردن په‌رله‌مان وه‌ره‌ ئاڤاكرن و هكومه‌ته‌ك ژی د بن سێوانا ئەو په‌رله‌مان ده‌ وه‌ره‌ چێكرن. لسه‌ر ڤێ بنگه‌ه بریار هات داین كو د 17-05-1992 ده‌ ژ بۆ جارێ یه‌كه‌مین ل باشور ده‌ هه‌لبژاردنا په‌رله‌مانا هه‌رێم وه‌ره‌ ئەنجامدان. هه‌مان ده‌م هه‌لبژاردن ژ بۆ كه‌سی كو ببه‌ رێبه‌رێ ته‌ڤگه‌ری كوردستانی وه‌ره‌ ئەنجامدان. به‌ریا كو هه‌لبژاردن وه‌ره‌ ئەنجامدان، هه‌ردو هكومه‌تێ تركیه‌ و ئیران قه‌بول نه‌دكرن كو هه‌لبژاردن ل باشور ده‌ وه‌ره‌ چێكرن و په‌رله‌مان و هكومه‌تا كوردی چێ ببه‌. لێ پشتی چه‌ند جار رونیشتن ب دو مه‌رج(شه‌رت) قه‌بول كرن كو هه‌لبژاردن وه‌ره‌ چێكرن. ئە‌و ژی ئەوه‌بو كو په‌رله‌مان و هكومه‌ت ده‌مكی به‌ و هه‌ر ده‌مه‌ك رژێما سه‌دام داوی بو، په‌رله‌مان و هكومه‌تا هه‌رێم ژی وه‌رن هه‌لوه‌شاندن. وه‌كی دن ئەو هكومه‌تی كو ئاڤا دبه‌، رێك نه‌ده‌ پارتیه‌ په‌رچه‌یێن دن ئا كوردستان دژی وان هكومه‌تا چالاك بن و شه‌ر بكن. ژبۆنا وی هه‌ول بدن وان پارتیه‌ ئیقنا بكن كو ده‌ست ژ تێكۆشینا له‌شكه‌ری به‌ربدن، ئەگه‌ر ئیقنا نه‌بن ژی ب رێكا هێز وان نه‌چار بكن كو ژ تێكۆشینا له‌شكه‌ر به‌ردن. ئە‌گه‌ر ئەم بنه‌رن هه‌یا ئیرۆ ژی وان ده‌وله‌تا لسه‌ر ڤێ بنگه‌ه نێزی هكومه‌تا هه‌رێم دبن، ب ته‌یبه‌ت تركیه‌ هه‌یا نها ب فه‌رمی هكومه‌تا هه‌رێم ناس ناكه‌ و قه‌بول ناكه‌ نونه‌را وی ل وی وه‌لات هه‌به‌. نونه‌را ینك، پدك و پارتیێن دن وه‌كه‌ نونه‌را پارتی قه‌بو دكن، لێ نونه‌ر ب ناڤێ هكومه‌تا هه‌رێم قه‌بول ناكن.

مخابن پارتیێن ده‌سه‌لاتدار وان شه‌رتا قه‌بول كرن و ب ڤێ ئاڤاهی خوه‌ مه‌هكوما وان ده‌وله‌تا كرن. جودایی وی ژبۆ هه‌لبژاردن ژ قانونێ تركیه‌ سود وه‌رگرتن. لگۆر وی به‌نداوا 7% دیار كربون، هه‌ر پارتیه‌ك ئەو به‌نداو ده‌رباس نه‌كربا نه‌دكاری بچه‌ په‌رله‌مان. لسه‌ر وان ل هه‌ڤكرن و لگۆر ئەو قانون ل 19-05-1992 ده‌ ژ بۆ جارا یه‌كه‌مین هه‌لبژاردن ژبۆ په‌رله‌مانا هه‌رێم و رێبه‌رێ ته‌ڤگه‌رێ رزگاری كوردستان هات ئەنجامدان. لگۆر ئەنجاما ده‌نگدان ته‌نێ پدك و ینك به‌نداو ده‌رباس كرن. ده‌نگێ وان ژی نێزی هه‌ڤدو بو. ژ بۆ هه‌لبژاردنێ رێبه‌رێ ته‌ڤگه‌ری رزگاری كوردستان ژی ده‌نگێ مه‌سود بارزانی و جه‌لال تاله‌بانی نێزی هه‌ڤدو بون و كه‌س ژ وان 50% ده‌رباس نه‌كر. د ئەنجامێ هه‌لبژاردن ده‌ پرسگرێك دناڤبه‌ر ینك و پدك ده‌ چێبو. پدك و ینك هه‌ڤدو ته‌وانبار دكرن كو سه‌خته‌كاری هاتیه‌ كرن، ژ بۆنا وی هه‌ر ئالی خوه‌ سه‌ركه‌فتی ددیت. مه‌سود بارزانی و جه‌لال تاله‌بانی ژی هه‌مان ره‌وش ژیان دكرن. ئە‌ڤ دو مژار بو سه‌ده‌م كو ره‌وش ئالۆز ببه‌ و ترشه‌ن په‌ڤچون دناڤبه‌را وان هێزا چێ ببه‌. د ئەنجامێ ده‌ لهه‌ڤ كرن كو په‌رله‌مان و هكومه‌ت ب ئاڤایه‌كه‌ 50% و 50% دناڤا خوه‌ ده‌ پارڤه‌ بكن. وه‌كه‌ دن ژ بۆ جارێ دویه‌مین هه‌لبژاردن دناڤبه‌را بارزانی و تاله‌بانی چێ نه‌به‌ و هه‌ردو پێكڤه‌ كار بدن مه‌شاندن.

ژبه‌ر كو هه‌لبژاردن چێبو، هه‌مان ده‌م شه‌ر چێنه‌بو، گه‌ل كه‌یفخوه‌شبون. لێ كه‌سێن هشیار ژبه‌ر وان نێزیكبون و ئەنجاما نیگه‌ران بون. گومانا وان هه‌بو كو ئەنجامی باش ژ ڤێ ئەزمون ده‌ربكه‌ڤه‌. مخابن گومانا وان كه‌سا د ده‌مه‌كی كن ده‌ بو راستی. ئە‌و بو پدك و ینك پارتیێن رۆژهلات نه‌چار كرن كو ده‌ست ژ تێكۆشینا له‌شكه‌ر به‌ربدن و ل باشور وان دان رونیشكاندن. ژبه‌ر كو پەكەكە قه‌بول نه‌كر رونه‌، ب ئالیكاریا تركیه‌ د جۆتمه‌ها 1992 ده‌ ئێرشا سه‌ر پەكەكە كرن و پروپاگه‌نده‌ كرن كو پەكەكە دژی ده‌سكه‌فتیێ باشوره‌ و ئەمبارگۆیێ لسه‌ر باشور دانیه‌ و رێك ناده‌ ب رێكا ئیبراهیم خه‌لیل ئەرزاق وه‌ره‌ ژ گه‌لی باشور. د سالا 1993 ده‌ ژی ینك ب بزوتنه‌وا ئیسلامی ره‌ و پدك ب هزبا سۆسیالت ره‌ شه‌ر كرن. د 02-05-1994 ده‌ پدك و ینك كه‌تن شه‌ری هه‌ڤدو، ئێدی هه‌یا سالا 1998 شه‌ر دناڤبه‌را وان ده‌ به‌رده‌وام بو، هه‌یا ئە‌مه‌ریكا ل 17-09-1998 ده‌ وان ل هه‌ڤ ئانی و به‌ری وان هه‌ردو پارتی دان پەكەكە و ته‌ڤلی كۆمپلۆیا ناڤده‌وله‌تی بون دژی پەكەكە و رێبه‌ر ئاپۆ. پشتی سالێ 1992 هه‌یا نها گه‌له‌ك مرۆڤێن تێكۆشه‌ر وه‌كه‌ سادق.عومه‌ر، ئالی شه‌بان، هاورێ رێناس، ره‌وف ئاكرێید، ئە‌بوبه‌كر ئە‌لی، مهه‌مه‌د هه‌لاق، در. سیروان، به‌كر هه‌له‌بجه‌ی، كه‌مال په‌نجوێنی، سدیق سالیاوای، ئیقبال مورادی، رۆژنامه‌نوسێن وه‌كه‌ سه‌رده‌شت.عوسمان، كاوه‌ گه‌رمیانی، وداد هوسه‌ین د بن سێیا ده‌سه‌لاتی كوردی ده‌ هاتن ته‌رۆر كرن. وه‌كه‌ دن كۆمكوژیا وه‌كه‌ كۆمكوژی هه‌ولێر، كوشتنا سه‌دان ژن د بن ناڤا جودا جودا ده‌ و كوشتنا ده‌یان كادر و پێشمه‌رگه‌ یا پارتیێن رۆژهلاتا كوردستان د بن ده‌سه‌لاتی ڤێ رێڤه‌بری ده‌ چێبون. كۆمكوژی وه‌كه‌ شنگال ژی د ڤێ ده‌مێ ده‌ چێ بو.

نها 28 سال ب سه‌ر راپه‌رینێ ده‌ ده‌رباس دبه‌ و پشتی نێزی مه‌هه‌ك ژی 27 سال بسه‌ر یه‌كه‌مین هه‌لبژاردنێ هه‌رێما كوردستانێ ده‌ ده‌رباس دبه‌. گه‌لێ مه‌ ل باشور هه‌یا نها ل به‌ندێ نه‌ كو رێڤه‌بری باشور كو پدك و ینك سه‌ركێشیا وی دكن گاڤێن دیموكراتیك و نه‌ته‌وی باڤێژه‌. گه‌لێ مه‌ ل په‌رچه‌یێن دن ئا كوردستان ژی به‌نده‌واریا وان هه‌یه‌ كو په‌رله‌مان و هكومه‌تا هه‌رێمێ كوردستان خوه‌دی ل وان ده‌ربكه‌ڤه‌. لێ د پراتیكێ ده‌ به‌ره‌ڤاژۆیا وی ده‌ردكه‌ڤه‌.

بێگومان به‌رپرسێن پدك و ینك دبه‌ د ڤێ پێڤاژۆ ده‌، ب تایبه‌ت پشتی 28 سال ل خوه‌ رێڤه‌برن خوه‌ به‌رچاڤان ده‌رباس بكن. ئە‌گه‌ر به‌رچاڤ ده‌رباس كرنه‌ك بنگه‌هی چێ نه‌به‌، وێ ده‌سكه‌فتیێ گه‌له‌ باشورێ كوردستان نه‌به‌ ده‌سكه‌فتیێن ماینده‌ و د ده‌می پێشده‌ به‌رڤه‌ هه‌لوه‌شاندن بچه‌. نه‌ ته‌نێ تێك بچه‌، به‌لكی ببه‌ مناكه‌ك خه‌راپ ژ بۆ گه‌لی كورد ل په‌رچه‌یێن دن ئا كوردستان و هه‌رێمێ رۆژهلاتا ناڤین. ئە‌ڤ یه‌ك ژی گه‌له‌ك زیان ب گه‌لێ كورد دگه‌هینه‌ و نه‌ینی باندۆر لسه‌ر نێزیكبونا ده‌وله‌ت و هێزێن هه‌رێمی و جهانی دبه‌ ژ بۆ دۆزا كورد و قه‌ده‌را كورد و كوردستانێ.

ئه‌م نها دبینن كو نێزی 7 مه‌ه ب سه‌ر هه‌لبژاردنا په‌رله‌مانا هه‌رێما كوردستانێ ده‌ ده‌رباس دبه‌. لێ هه‌یا نها ئالیێن سه‌ركه‌فتی نكارینه‌ لهه‌ڤ بكه‌ن و هكومه‌ته‌ك چێ بكن، نه‌ دیاره‌ وێ كه‌نگێ لهه‌ڤ ژی بكن. ئە‌م دبینن جاره‌ك گۆڕان- پدك لهه‌ڤ دكن، لێ ینك پرۆته‌ستۆ دكه‌. جاره‌كی دن پدك – ینك لهه‌ڤ دكن و گۆڕان ڤه‌تۆ دكه‌. ئە‌ڤ ره‌وش هه‌یا كه‌نگێ ده‌وام دكه‌، نه‌ زه‌لاله‌. وه‌كه‌ دن روخمی كو ناڤبه‌را به‌خداد و هه‌رێم كه‌مه‌ك به‌رڤه‌ باشی دچه‌، لێ پرسگرێكێن دناڤبه‌را وان ده‌ چاره‌سه‌ر نه‌بویه‌ و داویا وی چه‌وا به‌ ئەو ژی نه‌ دیاره‌! ژ وان هه‌می گرنگتر ئەوه‌ كو ره‌وشا رۆژهلاتا ناڤین رۆژ ب رۆژ ئالۆزتر دبه‌، دۆزا كورد ژی د ئاستا رۆژهلاتا ناڤین ده‌ بویه‌ دۆزه‌ك سه‌ره‌كه‌ و هه‌ر ئالی سیاسه‌ت لسه‌ر دكن، لێ ده‌سه‌لاتی هه‌رێم نه‌ خوه‌دی ستراتیژه‌كه‌ گشتی یه‌ ژ بۆ دۆزا كورد، هین لگۆر پێڤاژۆیا سه‌دسالا بیسته‌مین ته‌ڤدگه‌ره‌. د ئاستا هه‌رێما كوردستان ده‌ ژی ره‌وشا گه‌ل رۆژ ب رۆژ به‌رڤه‌ خه‌راپبون دچه‌، هه‌ژمارا كه‌سێن كو ب سه‌ده‌مێ كێماسی رێڤه‌بری كوردی ژ تێكۆشین دور دكه‌ڤن رۆژانه‌ زێده‌ دبن. ئاستا ته‌ڤلیبونا گه‌ل ژ بۆ هه‌ردو هه‌لبژاردنێ په‌رله‌مانی ئێراق ئا 12-05-2018 و هه‌لبژاردنێ په‌رله‌مانێ هه‌رێما كوردستانێ 30-09-2018 ئەڤ یه‌ك ب زه‌لالی ده‌رخست هۆلێ. ڤێ یه‌كه‌ دیار دكه‌ كو پارتیێن كو سیاسه‌ت ددن مه‌شاندن ل باشورێ كوردستان ئێدی نابن به‌رسڤا گه‌ل. ئە‌ڤ یه‌ك ژی ئان ب خوه‌ به‌رچاڤ ده‌رباسكرنه‌ك بنگه‌هی ئا وان پارت و رێخستنا چاره‌سه‌ر دبه‌، ئان ژی ئێدی نڤشێن نو ئان سیاسی ده‌ردكه‌ڤن و وان ده‌رباس دكن.

پرسگرێكا هه‌رێما كوردستان لسه‌ر ئاستا ئێراق و ناڤچه‌یێ رۆژهلاتا ناڤین

هه‌رێما كوردستان كو په‌رچه‌یه‌كه‌ ژ باشوری كوردستان و ئێراق، د سه‌دسالا 20. ده‌ هه‌رتم دناڤ تێكۆشین و به‌رخوه‌دانێ ده‌ بویه‌. ئە‌ڤ تێكۆشین و به‌رخوه‌دان بونه‌ سه‌ده‌م كو ده‌وله‌تا ئێراق و هێزێن هه‌گه‌مۆن به‌شه‌ك ژ ماف و ئازادی ڤێ گه‌ل و ناڤچه‌ قه‌بول بكن. لگۆر به‌شێن دن ئا كوردستان ڤێ په‌رچه‌ كوردستان هندك ماف خستیه‌ ده‌ستی خوه‌. ئە‌م دبه‌ ئەو راتی ژی بێژن كو ده‌سه‌لاتدارێن ئێراق و گه‌لی عەرەب ژی هه‌رتم گه‌لی كورد وه‌كه‌ گه‌له‌ك قه‌بول كرنه‌، ئینكارا گه‌لی كورد نه‌كرنه‌. خوه‌ستنه‌ كورد وه‌كه‌ برایێ بچوك ئان ژی هه‌موه‌لاتیا ددو به‌، لگۆروی ژی نێز بونه‌، لێ كورد ئینكار نه‌كرنه‌. سالا 1970 هكومه‌تا ئێراق ب فه‌رمی مافا.ئۆتۆنۆمی ژ بۆ كورد قه‌بول كر. سالا 2005 ژی د ده‌ستورا ئێراقا نو ده‌ هه‌رێما كوردستان وه‌كه‌ هه‌رێمه‌ك تایبه‌ت هات قه‌بول كرن..ئێدی ستاتۆیا هه‌رێم بو فه‌رمی، ئەڤ مژاره‌ك بو كو ئە‌ردۆخان پر نه‌ره‌هه‌ت كر. چونكو ئەو دخوه‌ستن پشتی هه‌رفاندنا رژێما سه‌دام، ستاتۆیا هه‌رێما كوردستان ژی وه‌ره‌ راكرن، لێ به‌راڤژۆیا وی چێبو، ژ بۆنا وی سالا 2005 هه‌یا سالا 2007 ئە‌ردۆخان پر ب دژمنتی نێزی باشورێ كوردستان دبو. نونه‌ر پدك ل ئە‌نقه‌ره‌ ئاڤێتن و ژ بۆ مه‌سود بارزانی دگۆتن ئەو نه‌ تشته‌كه‌ ته‌نه‌ سه‌رۆكا ئە‌شیره‌كه‌. لێ ده‌مه‌كی كو پدك ده‌ری هه‌رێم ب ته‌مامی ژ بۆ ئە‌ردۆخان ڤه‌كر، هه‌می ئیمكانا ئابوری، بازار و سه‌ر ئە‌رد و بن ئە‌ردی هه‌رێم خست بن كۆنترۆلا ئە‌ردۆخان و گوله‌ن، ئێدی ئە‌ردۆخان سیاسه‌تا خوه‌ گۆهرت و ده‌ستی خوه‌ ل پشتا بارزانی دخست. ئە‌ڤ ره‌وش هه‌یا رفراندۆما 25-09-2017 ده‌وام كر. بارزانی ژی وسا فێم كر كو ئێدی ئە‌ردۆخان هه‌ر تشتی وی قه‌بول كریه‌، ئان دكه‌. لێ د ریفراندۆمێ ده‌ ده‌ركه‌ت كو ئە‌ردۆخان پر رۆژانه‌یی و ته‌كتیكی نێزی بارزانی و هه‌رێم دبه‌. ب ت ئاڤایه‌ك قه‌بول ناكه‌ هه‌رێم ببه‌ ده‌وله‌ته‌ك سه‌ربخوه‌ ئان ژی ببه‌ هه‌رێمه‌ك كو خوه‌ رێڤه‌ ببه‌ و خورت ببه‌. ئە‌و دخوازه‌ هه‌رتم هه‌رێم لاواز به‌، هه‌رتم ژی پرسگرێكا وی ب ئێراق ره‌ هه‌به‌، هه‌یا ئەو ژ ناكۆكی و پرسگرێكا وان سود بگره‌، هه‌رێم ژی خوه‌ بسپێره‌ تركیه‌. سیاسه‌تا ئیران ژی د هه‌مان چارچۆڤه‌ ده‌ یه‌، لێ ژبه‌ر پشتی روخاندنا سه‌دام هوسه‌ین، ده‌سه‌لاتا ئێراق هه‌رتم نێزی ئیران بویه‌، ئیران دخوه‌زه‌ هكومه‌تا هه‌رێم ژی ب ئێراق ره‌ بمه‌شن.

سیاسه‌تا ده‌سه‌لاتدارێن ئێراق ژی كو شیعە حاكمن، ژبۆ رێڤه‌برن ته‌نگه‌ و هه‌یا نها ب ته‌مامی نكارینه‌ هه‌می ئێراقیان بخن هه‌مبێزا خوه‌. ب به‌رته‌ك ته‌ڤدگه‌رن. ئە‌ڤ یه‌ك ژی بویه‌ سه‌ده‌مه‌ك كو پرسگریێن هه‌یی هه‌یا نها چاره‌سه‌ر نه‌بن. دناڤ كورد و سوننی ده‌ ژی به‌رته‌كی جودا ده‌ربكه‌ڤه‌. د ڤێ ده‌رێ ده‌ ئەوی ژ بۆ مه‌ گرنگه‌ مژارا هه‌لوێستا هێزێن ده‌سه‌لاتدارن ل هه‌رێما كوردستانێ. گه‌له‌ك پرس هه‌یه‌ كو دبه‌ وان هێزا به‌رسڤا وان بدن. دبه‌ بپرسن چما ئەوقاس جار به‌رخوه‌دان و سه‌رهلدان چێبونه‌، لێ داویا وی چاره‌سه‌ری چێ نه‌بویه‌؟ گه‌لۆ ت جاره‌ك ل خوه‌ پرس كرنه‌ كو كێماسی وان چیه‌؟ ئان هه‌رتم به‌ری وان ل ده‌رڤه‌ بویه‌! گه‌لۆ ته‌ڤگه‌را كوردی ل باشور هه‌رتم گۆتیه‌ كو ئەم ده‌وله‌ت و سه‌رخوه‌بون ناخوازن، ئەم دخوازن د هندر ئێراق ده‌ ژیان بكن، لێ ل پراتیكا خوه‌ نه‌رینه‌ چقاسی ب ئاخافتنا وان ره‌ ل هه‌ڤ دكه‌ ئان ژی  ناكۆكه‌؟! گه‌لۆ ت جاره‌ك ئاستا تێكه‌لی خوه‌ ب هێزێن ده‌رڤه‌ی ئێراق ره‌ به‌رچاڤان ده‌رباس كرنه‌؟ هه‌یا بزانن كو چقاسی دۆستانه‌یه‌؟ وه‌كه‌ دن ب هكومه‌تا ئێراق ره‌ چقاسی جددی كار كرنه‌ ژ بۆ پرسگرێكان ب هه‌ڤره‌ چاره‌سه‌ر بكن؟ وه‌كه‌ دن چقاسی د هندر هه‌رێم ده‌ پێڤانێن كو ژ ئێراق دخوه‌زن ژ ئالیێ دیموكراتیكبون ده‌ ب خوه‌ پێك ئانینه‌ و میناكه‌ك خوه‌شك نشانا به‌رپرسێن ئێراقی دانه‌؟

ئه‌گه‌ر ئەم ل پراتیكا 70 سالێن ده‌رباسبوی بنه‌رن كو خه‌ته‌كه‌ سیاسی ل باشور ده‌ ئاڤابویه‌ و هه‌یا نها خه‌تا سه‌روه‌ره‌ دناڤ پارتیێن باشور و سیاسه‌ته‌ باشور ده‌، دبینن كو رێبه‌ر و پێشه‌نگێن ته‌ڤگه‌را كوردی دو خیتابی جودای وان هه‌یه‌، یه‌كه‌م ژ بۆ گه‌ل و ئەندامێن وانه‌، د ڤێ خیتابێ ده‌ خوه‌ ب ئێراقی نزانن و ڤه‌قه‌تاندن ژ ئێراق دخوه‌زن، هه‌رتم دخوه‌زن ئەندامێ خوه‌ و گه‌ل لسه‌ر وی په‌روه‌رده‌ بكن. ئە‌ڤ یه‌ك ژی دناڤ ئەندامێن وان و گه‌ل ده‌ باندۆر دكه‌. لگۆر گه‌ل ئەو پارتیێن د باشور ده‌ چێدبن ژ بۆ سه‌رخوه‌بونا كوردستان چێ دبن. یا دویه‌م ئەوه‌ كو د فه‌رمیه‌ت و دپلۆماسیه‌ ده‌ دبێژن، د وان ده‌را دبێژن ئەم ژ بۆ عوتۆنۆم، مافی چاره‌یا خوه‌نڤیساندن ئان ژی فه‌ردرالی تێكۆشین دكن و ئەم ئێراقینه‌. د ڤێ وارێ ده‌ بویه‌ره‌ك هه‌یه‌ رۆژنامه‌نڤیسا فرانسی كریس كۆچێرا به‌هس دكه‌، دبێژه‌ ئەز چوم گه‌ل مه‌له‌ مسته‌فا بارزانی، من ژێ پرس كر كو هون ژ بۆ چ شه‌ر و تێكۆشینێ دكن؟ دبه‌ مه‌له‌ مسته‌فا به‌رسڤ دا من گۆت ئەم ژبۆ.ئۆتۆنۆمی شه‌ر دكن. دبێژه‌ پشتی كو كاره‌ من لگه‌ل وی خلاس بو، ئەز ده‌ركه‌تم، من ژ یه‌ك ژ ئەندامێن ئەوله‌كاریا وی پرس كر، هون چما شه‌ر دكن، دبێژه‌ ئەو ئەندام گۆت ئەم ژبۆ سه‌رخوه‌بون شه‌ر دكن! بێگومان نزیكبونه‌ك ب ڤێ ئاڤاهی باوه‌ری دناڤبه‌را ئالیێن سیاسی ده‌ لاواز دكه‌، وه‌كه‌ دن ژی دو روییا سیاسی پێش دخه‌ و دبه‌ ئاسته‌نگ ژبۆ چاره‌سه‌ری. هێدی هێدی باوه‌ری گه‌ل ژی دشكینه‌. ئە‌ڤ یه‌ك د 10 سالێ داویێ ده‌ پر جاران زه‌لال خوه‌ دا پێش، هه‌ری داوی ژی ده‌ما ریفراندۆما 25-09-2017 بو. رفراندۆمه‌ك هات ئەنجامدان، لێ كه‌س خوه‌دی لێ ده‌رنه‌كه‌ت! وه‌كه‌ دن رێبه‌ر و پێشه‌نگێن وان پارتیا هه‌ر كه‌س و ئالیه‌ك دژبه‌ر ئێراق به‌ وه‌كه‌ دۆستی خوه‌ لێ دنه‌رن، ب تێگه‌ها (دژمنا دژمنا من دۆستێ منه‌) كار دكن و تێكه‌لی چێ دكن. ئە‌ڤ یه‌ك پرسگرێكێن مه‌زن چێ دكن. ل ئالیێك باوه‌ری دناڤبه‌را هێزێن كوردی و پێكهاته‌یێن دن ده‌ ناهێله‌. ل ئالیێكێ دن ژی ده‌رفه‌ت دده‌ هێزێن نه‌یارا ئێراق و كورد لسه‌ر بلزن. ئە‌ڤ یه‌ك ژی گه‌له‌ك جار هاتیه‌ دیتن و هه‌رتم د داویێ ده‌ كورد بویه‌ قوربانی. رژێما شاه ئا ئیران دناڤبه‌را سالێن 1961-1975 ژ ڤێ یه‌كه‌ سود وه‌رگرت. هه‌ری داوی ژی د 06-03-1975 ده‌ ل جه‌زایر ب هكومه‌تا ئێراق ره‌ ل هه‌ڤكرن و د ئەنجامێ ده‌ ته‌ڤگه‌را كوردی تێك چو. ئە‌ردۆخان ژی ژ 2007 هه‌یا 2017 خوه‌ وه‌كه‌ دۆستێ بارزانی و هكومه‌تا هه‌رێم دیار دكر، لێ د ده‌ما رفراندۆما 25-09-2017 ده‌ هه‌لوێستا خوه‌ ئا راست دیار كر و هه‌ر كه‌س دیت ره‌وشا باشوری كوردستان و بارزانی چ پێهات! لێ تشتی جهی بالكێشه‌ ئەوه‌ كو هین به‌رده‌وامی ددن ب وان سیاسه‌تا! ئە‌ڤ یه‌ك ژی نها تێ دیتن، ژ بۆی كو ئە‌ردۆخان وان داوه‌تی تركیه‌ بكه‌، هه‌ر تشت دكن! بێگومان وان پارتیا، ئان ژی ئەو پارتی و رێخستنێن كو بخوه‌زن ببن ئەلته‌رناتیفا وان پارتیه‌، پێویسته‌ ده‌ست ژ وان سیاسه‌تا به‌ر بدن. ئە‌گه‌ر پارتیه‌ك جودابون ژ ئێراق بخوازه‌، ئەوده‌م پێویسته‌ هه‌می سیاسه‌تی خوه‌ لسه‌ر وێ ئەساس برێخستن بكه‌. میناك پەكەكە هه‌یا سالێ 1999 ژ بۆ ئاڤابونا ده‌وله‌ته‌كا كوردستانی كار دكر، ستراته‌ژیا خوه‌ ژی لسه‌ر وێ ئەساس ئاڤا كربو. لێ پشتی سالێ 2000 كو ستراته‌ژیا خوه‌ گۆهرت، ئێدی لسه‌ر ستراته‌ژیا نو سیاسه‌ت دده‌ مه‌شاندن. ب نه‌رینا من مرۆڤ دكاره‌ دناڤا ئێراقێ ده‌ لسه‌ر بنگه‌ها پێڤانێن دیموكراتیكا رادیكال، ئاڤاكرنا سیسته‌مه‌كا كۆنفه‌درالا دیموكراتیك و پێڤانێن نه‌ته‌وه‌ دیموكراتیك هه‌می پرسگرێكێن ئێراق و دۆزا كورد ژی چاره‌سه‌ر بكه‌. ژ بۆ ڤێ ستراته‌ژی ژی گرنگه‌ كو گه‌ل وه‌ره‌ ئاماده‌ كرن، هه‌می پێكاهاته‌یێن ئێراق، هێزێن ئێراقی ژی ده‌ست بدن ده‌ستی هه‌ڤدو. ب ڤێ ئاڤاهی دكارن ده‌ستێ ده‌رڤه‌ ژی لاواز بكن. د ڤێ ده‌رێ ده‌ پێویسته‌ پێشه‌نگتی وه‌ره‌ كرن نه‌بێژن جڤاكا ئێراق ژبۆنا ڤیا نه‌ ئاماده‌یه‌. جڤاكێ ئێراق ژ هه‌ر جڤاكه‌كی دن زێده‌تر ژ بۆ قه‌بول كرنا هه‌ڤدو ئاماده‌نه‌ و ب تایبه‌ت د ئالیه‌ نه‌ته‌وی ده‌ شۆڤێنزم و نژادپه‌رستی پر نه‌ ل پێشه‌. ژ بۆنا وی گرنگه‌ كو پدك و هكومه‌تا هه‌رێم د ڤێ وارێ ده‌ سیاسه‌تا خوه‌ ب ته‌مامی به‌رچاڤ ده‌رباس بكن..ئێدی نكارن وه‌كه‌ به‌رێ سیاسه‌ت بكن و ئەگه‌ر وه‌كه‌ به‌رێ ده‌وام بكن، ئەوده‌م دبن ب به‌شه‌ك ژ دیرۆك.

پرسگرێكێ ناڤخو یا هه‌رێما كوردستانێ

ئه‌م دبینن كو روخمێ پرسگرێكێن كو ب ئێراق ره‌ تێ ژیان كرن، د هندر هه‌رێمێ كوردستان ده‌ ژی گه‌له‌ك پرسگرێك هه‌نه‌. جڤاك ژ پێشه‌رۆژا خوه‌ دلنیا نینه‌، وێ سبه‌ چ ب وی وه‌ره‌ نه‌ دیاره‌. ده‌سكه‌فتیێن خوه‌ مسۆگه‌ر نابینه‌، باوه‌ری ب رێڤه‌برا سیاسی پر لاواز بویه‌. باوه‌ریا وی ب گۆهرتن و ڤه‌گۆهرتن كێم بویه‌. پسكۆلۆژیا ته‌كه‌كه‌س و جڤاك رۆژ ب رۆژ ئالۆز دبه‌. خوه‌كوشتن، ژن كوشتن، كوشتن، ته‌جاوز، دزیكرن، بكارانینا مادده‌یێن هۆشبه‌ر و لاوازبونێن پێڤانی ئەخلاقی رۆژانه‌ زێده‌ دبن. ره‌وشا ئابوری ژ خه‌راپ به‌رڤه‌ خه‌راپتر دچه‌. جودایی دناڤبه‌را زه‌نگین(به‌رپرسێن پارتیێن ده‌سه‌لاتدار) و فه‌قیر زێده‌ دبه‌. جودایی دناڤبه‌را گوند و باژێر ده‌ زێده‌ دبن. گوند به‌رڤه‌ تنه‌بونچ دچه‌ و باژێر ژی وه‌كه‌ په‌نجه‌شێر مه‌زن دبه‌. به‌رهه‌مێن جڤاكی پر كێمبونه‌، ژ ده‌رڤه‌ ئانین پر زێده‌ بویه‌. ئە‌ڤ ژی بویه‌ سه‌ده‌م كو جڤاك خوه‌ بێ چاره‌ ببینه‌ و چاره‌سه‌ری ژ ده‌رڤه‌ ببینه‌. ل كێله‌كێ وانه‌ پارتیه‌ ده‌سه‌لاتدار ب سه‌ده‌مێن كو پارڤه‌ كرنێن ده‌سه‌لات و په‌ره‌ ژ بۆ خوه‌ ئەساس وه‌ردگرن، نه‌ خزمه‌ت و ئاڤاكرن، هه‌مان ده‌م ب سه‌ده‌مێن كو گرێدایی ده‌رڤه‌ ته‌ڤدگه‌رن نه‌ ئاماده‌نه‌ ده‌ست ژ به‌رژه‌وه‌ندیێ خوه‌ به‌ربدن، ئەڤ ژی دبه‌ سه‌ده‌م كو نكارن هكومه‌ت ئاڤابكن، ئاڤا ژی بكن نكارن تشته‌كی جددی بگۆهرن. ئە‌ڤ ژی بویه‌ سه‌ده‌م كو نێزی 7 مه‌هه‌ هه‌لبژاردن چێبویه‌ لێ هین هكومه‌ت ئاڤا نه‌كرنه‌. گه‌ل ژی ده‌نگی خوه‌ ده‌رناخه‌.

پرسگرێكا هه‌رێمێ كوردستان ئالیێكه‌ وی گرێدایی سیاسه‌ته‌ هندر ئا وان پارتیا یه‌ كو سه‌روه‌رن ل باشورێ ده‌. رێبه‌ر ئاپۆ دبێژه‌ ‘‘پارتیێن كو د ده‌ما به‌رخوه‌دانا چیا ده‌ ل باشور خه‌بات دكرن هه‌می وه‌كه‌ پارتیێن یه‌ك دبستانن، جودایی وان د ستراته‌ژی، مۆدێلا رێخستنی و ئوسلوبا كار و خه‌باتێ ده‌ تونه‌یه‌، د وارێ تشتێن تالی و شه‌خسی ده‌ جودایی وان هه‌یه‌’’. د ڤێ وارێ ده‌ ئاخافتنه‌ك ئیدریس بارزانی ژی هه‌یه‌ د دسپێكا سالێ 1980 ده‌ كریه‌، دبێژه‌ ‘‘ئه‌م ژ وان پارتیا ناترسن كو چێبونه‌، چونكو ئەو كه‌سی وان پارتیا چێكرنه‌ باش ناس دكن، كه‌سی وان تشته‌كی ژ مه‌ زێده‌تر ناكن، ژ بۆنا وی ترسا وان ژ بۆ ما نینه‌’’.  ئە‌ڤ ته‌سپتا رێبه‌ر ئاپۆ نها ژی راستیا خوه‌ دپارێزه‌. نها ل باشور پارتی زێده‌ بونه‌، لێ ئەوێن پارتی ئاڤا دكن لسه‌ر رێك و ئەزمونێن پارتیێ به‌ریا خوه‌ دچن، تشتی بنگه‌هی نو ئاڤا ناكن. هه‌ر چقاسی د ده‌سپێكێ ده‌ تشتی پارتیێن كه‌ڤن ره‌خنه‌ دكن، به‌هسا ئاڤابونا نو دكن، لێ لگۆر پێویستیا وان خوه‌ ئاماده‌ ناكن، رێخستن ئاڤا ناكن، ئەڤ یه‌ك ژی دبه‌ سه‌ده‌م كو نوبونا وان ده‌وام نه‌كه‌ و ببن ته‌كرارێن ئا به‌رێ، ئەڤ یه‌ك ژی هێز دده‌ پارتیێن به‌رێ و جڤاك ژی بێی چاره‌سه‌ر دكن. ئە‌وی كو وه‌كه‌ وان پارتیا ژی نێز نه‌به‌، د گۆهرتن ده‌ ئیسرار بكه‌، ب هه‌می ئاڤایه‌ك ئاسته‌نگی ژێره‌ چێ دكن و ده‌رفه‌تی ژیان ژبۆ ئەندامێن وان ناهێلن، هه‌یا نكارن ده‌وام بكن. به‌شه‌كی زێده‌ ئا گه‌لی مه‌ ژی ل باشور وسا فێم دكن كو گۆهرتنێن دیموكراتیك ب هه‌سانی وێ چێ ببه‌، ئان ژی ناخوازن ل هه‌مبه‌ری رێڤه‌بری كوردی هه‌لوێستا رادیكال دیار بكن، ژ بۆنا وی هه‌یا ئاسته‌ك ل هه‌مبه‌ر وان پارتی و ده‌سه‌لاتا تێكۆشین دده‌ مه‌شاندن، ئەو ئاست ژی تێرا ناكه‌. ژ بۆنا وی وان كه‌س و پارتیا ژی نكارن ببن به‌رسڤ و باندۆرا وان كێم دبه‌. ژ بۆنا وی تشتی هه‌ری گرنگ ئەوه‌ كو كه‌سێن كو دخوه‌زن گۆهرتن بكن، د ده‌سپێكێ ده‌ دبه‌ خوه‌ بگۆهرن. دبه‌ نه‌كه‌ڤن ناڤ شه‌ری پارڤه‌ كرنا ده‌سه‌لات و ده‌سكه‌فتیێن هه‌ی. دبه‌ سازیبون و جڤاكبون ئەساس بگرن نه‌ ته‌كه‌ كه‌س و مالباتان ئەساس بگرن. دبه‌ ئارمانجا وان ئا مه‌زن ئاڤاكرنا سیسته‌مه‌ك به‌ ژ بۆ گه‌ل كو گه‌ل بكاربه‌ دبن سێیا وی ده‌ ئازاد و ئادل ژیان بكه‌. دبه‌ پرسێن پێكهاته‌یێن جڤاكی ژ هه‌ڤ قوت نه‌كن و ته‌نێ زێده‌كرنا موچه نه‌كن دروشمێن چالاكیا خوه‌. وه‌كه‌ دن دبه‌ دیموكراتیكبون ژبۆ خوه‌ ئەساس وه‌رگرن نه‌ ده‌سه‌لات وه‌رگرتن، ژ بۆ ڤیا ژی دبه‌ ب خوه‌ دیموكرات بن، باوه‌ریا وان ب ئازادی ژن و رۆلا ژن و جوان هه‌به‌.

مژاره‌كه‌ دن گرنگ هه‌یه‌ ئەو ژی ئەوه‌ كو پارتیێن ده‌سه‌لاتدار هه‌رتم دخه‌بتن كو وسا بدن دیار كرن كو پرسگرێكێن باشورێ كوردستان نه‌ گرێدایی په‌رچه‌یێن دن ئا كوردستانه‌، ده‌وله‌تێن جیران و هێزێن هه‌گه‌مۆن ئەلاقه‌دار ناكه‌. دخوه‌زن لسه‌ر ڤێ بنگه‌ه ژی جڤاك په‌روه‌رده‌ بكن و هه‌یا ئاسته‌ك ژی ئەڤ زهنیه‌ت ب جه كرنه‌. ئە‌ڤ ژی یه‌ك ژ شاشیا سیاسه‌ته‌ هه‌رێمێ كوردستانێ یه‌. ب ڤێ ئاڤاهی هه‌م پرگرێك راست ته‌سپت ناكن كو ئەڤ دبه‌ سه‌ده‌مێن كو چاره‌سه‌ری راست ژی ده‌رنه‌كه‌ڤه‌ هۆلێ. ژ ئالیێكه‌ دنڤه‌ هێزێ گه‌لی كورد ژ هه‌ڤ قوت دكن دۆزا باشور نابه‌ هێز ژبۆ دۆزا كورد ل په‌رچه‌یێن دن ئا كوردستانێ. د كێله‌كا وی ده‌ ره‌وایی ددن هه‌ڤكاریا خوه‌ ب هێزێن داگیركه‌ری په‌رچه‌یێن دن ئا كوردستان و ب گه‌ل ژی ددن داقورتاندن. ئە‌ڤ یه‌ك ژی نها پر ب ڤه‌كری دكن. ئە‌و هه‌ڤكاری كو نها ب ده‌وله‌تێ تركیه‌ و ئیران ره‌ دكن گرێدایی ڤیا یه‌.

    وه‌كه‌ ئەنجام

ره‌وشا رۆژهلاتا ناڤین و جهان رۆژ ب رۆژ هه‌ستیار دبه‌. دۆزا كورد ژی هه‌ر دچه‌ زێده‌تر ده‌ردكه‌ڤه‌ پێش. ب تایبه‌ت پشتی سه‌ركه‌فتنا قەسەد ل رۆژاڤا ب سه‌ر داش ده‌، وه‌كه‌ دن به‌رفره‌هبونا به‌رخوه‌دانی گره‌ڤا برچیبون ل زندان، كوردستان و ده‌رڤه‌ی كوردستان، ئەنجامێن هه‌لبژاردنێن شاره‌داری تركیه‌ و بن كه‌تنا هه‌ڤالبه‌ندی ئە‌ردۆخان و باخچه‌لی، هه‌مان ده‌م ئەو به‌رخوه‌دانی كو گه‌ریلا ل هه‌ر ده‌ر پێش دخه‌. د كێله‌كا وان ده‌ رۆژ ب رۆژ فكر و رامانێن رێبه‌ر ئاپۆ و مۆدێلا وی زێده‌تر دبه‌ رۆژه‌ڤا جڤاكێن رۆژهلاتا ناڤین و دنیا. ئە‌ڤ یه‌ك ده‌رفه‌ت ژ بۆ گه‌لی كورد ئاڤا دكه‌ و رۆلێ كورد د گۆهرتن ده‌ زێده‌ دكه‌، ژ ئالیه‌ دنڤه‌ مه‌ترسی لسه‌ر گه‌لی مه‌ زێده‌تر دكه‌. سه‌ده‌مێن كو ئە‌ردۆخان و باخچه‌لی ئەوقاسی ب هۆڤتی تین سه‌ر گه‌لی مه‌ ژ بۆنا ویا یه‌. ئە‌و سه‌ركه‌فتنا كورد وه‌كه‌ تنه‌بونێ خوه‌ دبینن. ژبۆی كو كورد ژی بسه‌ر نه‌كه‌ڤه‌ ئاماده‌نه‌ هه‌ر تشته‌ك بكن. ژبۆنا وی گرنگه‌ ده‌سه‌لاتی باشورێ كوردستان و پارتی و رێخستنێن دن ئەڤ راستی وه‌كه‌ خوه‌ ببینن. لگۆر ویا ژی خوه‌ ئاماده‌ بكن. ئە‌گه‌ر ڤان مژارا وه‌رن ئەساس وه‌رگرتن وێ پرسگرێكێن هندرا هه‌رێم و پرسگرێكێن ب به‌خداد ره‌ تێ ژیان كرن وێ چاره‌سه‌ر ببن.

د ڤێ وارێ ده‌ رۆلا ته‌ڤگه‌را ئازادی كۆمه‌لگای كوردستان و رێخستنێن كو فكرا رێبه‌ر ئاپۆ ژ بۆ خوه‌ بنگه‌ه دگرن گرنگه‌. ئە‌ڤ رۆلا وان ژی دبه‌ سه‌ده‌م كو پارتیێن ده‌سه‌لاتدار ژ وان بترسن و ئاسته‌نگی ژ وان ره‌ چێ بكن. ئە‌ڤ یه‌ك ژی نابه‌ ببه‌ كه‌له‌م ل پێشیا خه‌باتێن وان رێخستنا ده‌. به‌ره‌ڤاژۆیا وی دبه‌ د خه‌تا خوه‌ ده‌ خوه‌ كور بكن و جڤاك ئاماده‌ بكن. وه‌كه‌ رێبه‌ر ئاپۆ دبێژه‌ ‘‘یسرار كرن د سۆسیالزمێ ده‌ ئیسراكرنه‌ د ژیانا ئازاد ده‌ ’’، ئەو ژی دبه‌ بزانبن ئیسرارا وان، وان دگه‌یژنه‌ چارسه‌ری و ژیانا ئازاد. پێویستی هه‌یه‌ كو جڤاكا باشور وه‌ره‌ ئیقنا كرن كو ده‌ما تێكۆشین ده‌رباس نه‌بویه‌، هه‌یا ژیان هه‌به‌ تێكۆشین ژی پێویسته‌ هه‌به‌. چونكو وه‌كه‌ پێشیا كوردان گۆتنه‌ ’ژیان بێی خه‌بات شه‌رمه‌’، ئەم ژی دبه‌ ژیان بێی تێكۆشین ژ بۆ خوه‌ وه‌كه‌ شه‌رمه‌كه‌ مه‌زن ببنن. ئە‌وێن كو دخوازن مرۆڤان بێی تێكۆشین بكن، ئەو كه‌سن كو دخوه‌زن لسه‌ر كه‌دا مرۆڤ رونن و ژیان بكن. ئە‌وی كو نها ل باشور ژی تێ دیتن ئەڤه‌ یه‌. جودای وی گرنگه‌ ئەو تێگه‌ه وه‌ره‌ ده‌رباس كرن كو دبێژه‌ مه‌ پرسگرێكا نه‌ته‌وی خوه‌ چاره‌سه‌ر كریه‌، بلا په‌رچه‌یێن دن ژی پرسگرێكا خوه‌ چاره‌سه‌ر بكن. ئە‌ڤ یه‌ك نه‌ راسته‌ و پرسگرێكا نه‌ته‌وی كورد نه‌ ل باشور نه‌ ژی په‌رچه‌ی دن چاره‌سه‌ر نه‌بونه‌. ئە‌و هه‌لوێست خوه‌ خاپاندنه‌كه‌ مه‌زنه‌. ب ئاڤایه‌كی دن گه‌ل ژ تێكۆشین دور خستنه‌. وه‌كه‌ دن پێویسته‌ ئەو تێگه‌ه كو دبێژه‌ نها ل باشور ده‌م ده‌ما تێكۆشینا دیموكراتیكه‌، تێكۆشینا دیموكراتیك ژی ب كه‌ده‌كی نۆرمال چێ دبه‌ وه‌ره‌ ده‌رباس كرن. راسته‌ نها ل باشور شه‌ر دناڤبه‌را كورد و ده‌وله‌تی ئێراق ده‌ نینه‌، وه‌كه‌ دن زه‌مینێ ده‌ستوری هه‌یه‌ كو خه‌باتی دیموكراتیك وه‌ره‌ كرن، ئەڤ ژی ده‌رفه‌ته‌كه‌ ئەرێنیه‌. لێ ئەڤ پێویسته‌ وسا نه‌گرن ده‌ست كو خوه‌پارێزی نه‌ پێویسته‌، مه‌ ئێرشا داش دیت، ژبه‌ر كو سالێن درێژه‌ به‌رپرسێن هه‌رێم لسه‌ر ڤان شاشی نێز دبن، ده‌ما كو ئێرش چێبو نكاربون نه‌ خوه‌ و نه‌ ژی گه‌ل بپارێزن. هه‌ر ژبۆنا ویا یه‌ رێبه‌ر ئاپۆ دبێژه‌ ‘‘پێویسته‌ لسه‌ر بنگه‌ها پاراستنا جه‌وهه‌ری گه‌ل ژ بۆ خوه‌ پاراستن ئاماده‌ بكن’’. وه‌كه‌ دن ئەو راستی وه‌ره‌ ب جه كرن كو تێكۆشینا دیموكراتیك ب قاسی تێكۆشینێن نه‌ته‌وی و چنایه‌تی پێویستیا وی ب فه‌داكاری هه‌یه‌. بێی فه‌داكاری نه‌ مومكنه‌ تێكۆشینا دیموكراتیك پێش بكه‌ڤه‌ و ئەنجام بگره‌. د تێكۆشینا دیموكراتیك ده‌ ژی ناكۆكی دكه‌ڤه‌ ناڤبه‌را ده‌سه‌لات و گه‌ل، ئێدی ئەو ده‌سه‌لات كورد به‌ ئان ژی ژ نەتەویه‌ك دن به‌، د باشور ده‌ نها ده‌سه‌لات كورده‌، ئەو كورد ژی خوه‌ ب نونه‌را جڤاكێ كوردستان دبینه‌، ئەڤ یه‌ك ژی تێكۆشینا دیموكراتیك زه‌همه‌تتر دكه‌، نه‌ هه‌سانتر بكه‌. ژبۆنا ویا دبه‌ هه‌م هێزێن دیموكراتیك هه‌م ژی گه‌ل ئەو راستی بزانبن كو تێكۆشینا دیموكراتیك ل باشور ده‌ كه‌ده‌كی پر دخوه‌زه‌ و ب فه‌داكاریه‌كه‌ بێی سنۆر مرۆڤ دكاره‌ ئەنجام وه‌ بگره‌.

ته‌قه‌ز ئەگه‌ر وان پێڤان وه‌رن بنگه‌ه گرتن و هه‌می هێزێن نه‌ته‌وی و دیموكراتیك وه‌رن گه‌ل هه‌ڤدو، وێ ئەنجامێن گرنگ بگرن و گه‌له‌ك پرسگرێكێن باشور وێ چارسه‌ر ببن. خوه‌رێڤه‌برنا باشور ژی ببه‌ زه‌مینه‌كا خورت ژ بۆ ده‌سته‌ك كرنا دۆزا نەتەوی كورد ل په‌رچه‌یێن دن ئا كوردستان، هه‌مان ده‌م باشور ببه‌ مۆدێله‌ك ژ بۆ ئێراق و رۆژهلاتا ناڤین.

بابه‌تی په‌یوه‌ندیدار

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

Back to top button
Close
Close
%d هاوشێوەی ئەم بلۆگەرانە: