وتووێژ

كريارا خواندنێ ل باشورێ كوردستانێ

دیدار: ئازادییی کۆمەڵگە

 

د.كاميران به‌روارى مامۆستا له‌ زانینگها دهوكێ و جێگرێ سه‌رۆكێ بۆردێ ئه‌كادیمیا هزر و سیاسه‌ته‌ دیموكراتی ژ هه‌ڤدیتنه‌كدا ژ بۆ گۆڤارا ئازادیی كۆمه‌ڵگه ژئالیا خوه‌ندن ل باشوری كوردستان‌ و سا ئاخفی: ل باشورێ كوردستانێ، هه‌موو كه‌م و كورى و هه‌موو لايێن ژيانێ گرێداى ئێكن. ل باشور شۆڕه‌شه‌كا بێ هزر، بێ فه‌لسه‌فه‌، بێ ئايديۆلوژيا و بێ ستراتيژى هاته‌ كرن.

 

ئازادیی كۆمه‌ڵگه‌: سيسته‌ما خوه‌ندنا مه‌ چارچوڤه‌يا وێ لسه‌ربنه‌مايه‌كێ ڕه‌خنه‌گرانه‌ نه‌هاتييه‌ ئاڤاكرن، ئه‌رێ ئه‌ڤه‌ نه‌هۆكاره‌ بۆ ڤێ كۆ د ناڤه‌ندێن ئه‌كاديمى و جڤاكا مه‌دا تاكه‌كێ نيگه‌تيڤ و بێ به‌رهه‌م دروست ببيت؟

د.كامیران به‌رواری: ل باشورێ كوردستانێ، هه‌موو كه‌م و كورى و هه‌موو لايێن ژيانێ گرێداى ئێكن. ل باشور شۆڕه‌شه‌كا بێ هزر، بێ فه‌لسه‌فه‌، بێ ئايديۆلوژيا و بێ ستراتيژى هاته‌ كرن. دڤێ سه‌دسالا چۆييدا كورد نه‌شيان ببنه‌ خودان سه‌ركردايه‌تييه‌كا نه‌ته‌وى، نيشتمانى، ديموكراسى و پێشكه‌فتن خواز. ژبه‌ر ڤان هوكاران پشتى رزگار بونا به‌شه‌ك ژ ئاخا باشورێ كوردستانێ ل بهارا (1991)ێ و پشتى هلبژارتنێن (1992) و دامه‌زراندنا حكومه‌ت و په‌رله‌مانێ كوردستانێ ته‌ڤ پارتيێن ده‌ستهلاتدار نكارين ژ هوشمه‌ندييا (زهنييه‌تا) خوه‌ يا گوندى، هوزگه‌رايى، حزب گه‌رايى و كه‌س په‌رستى رزگار ببن. حكومه‌ت و هه‌موو سازى ب هه‌مان هوشمه‌ندييا كه‌ڤن ئاڤاكرن. ژبه‌ر ڤێ راستيێ ل باشور تشته‌ك نينه‌ ب ناڤێ سيسته‌م‌ و ستراتيژ. وه‌زاره‌تا خاندنا بلند و وه‌زاره‌تا په‌روه‌رده‌يا هه‌رێما كوردستانێ ژى سيسته‌مه‌كا بێ سيسته‌م هه‌يه‌. په‌روه‌رده‌ و فێركرن لسه‌ر بنه‌مايه‌كێ زانستى و هه‌ڤچه‌رخ و شارستانى نه‌هاتينه‌ ئاڤاكرن. ئه‌ڤ سيسته‌مێ هه‌يى يێ بێ سيسته‌م و بێ ستراتيژى تێكه‌لكرنه‌كا بێ سه‌روبه‌ر و نه‌زانستى يه‌ ژ سيسته‌مێ رژێما به‌عس و سيسته‌مێ توركيا و سيسته‌مێ سويدى و بريتانى و ئه‌مريكى..هتد. ژبلى ڤێ ل جهێ سيسته‌م و ستراتيژييا په‌روه‌رده‌يى په‌روه‌رده‌ لسه‌ر بنه‌مايێ گێول و مه‌ڕه‌قا كه‌سى و حزبى بڕێڤه‌ دچيت و هه‌تا نها شێوازه‌كێ خوه‌رست و ره‌سه‌ن و ستراتيژى وه‌رنه‌گرتيه‌. ئارمانج ژ پرۆسێسا په‌روه‌ردێ ب گشتى ئاڤا كرنا كه‌سايه‌تيا مرۆڤێ كوردستانى نينه‌ چ ژلايێ په‌روه‌رده‌يى يان زانستى ڤه‌ له‌ورا هه‌تا نها ئه‌و تاكێ به‌رهه‌مدار و كارا نه‌هاتيه‌ ئاڤاكرن.

 

ئازادیی كۆمه‌ڵگه‌: بۆچى ناڤه‌ندێن خوه‌ندنا مه‌ و ب تايبه‌ت خوه‌ندنا باڵا ميتۆده‌ك نينه‌ بۆ تێگه‌هاندنا تاك و جييه‌ك دناڤدا نينه‌ بۆ به‌رهه‌مدارى و داهێنانانێ؟

د.كامیران به‌رواری: د بنه‌ره‌تدا (ده‌ستهه‌لاتا حيزبى) يا باشور باوه‌رى ب هزر و فه‌لسه‌فه‌ و زانستێ نينه‌. نه‌به‌س مرۆڤێ ئه‌كاديمى و زانا و ڕه‌وشه‌نبير ژبۆ وێ گرنگ نينه‌، به‌لكو ئه‌و دژى هه‌موو ره‌نگه‌ پێشڤه‌چونه‌كا سياسى و په‌روه‌رده‌يى يه‌. ژبه‌ر ڤێ ئه‌و گرنگيێ ناده‌ته‌ خوه‌ندنا باڵا و كه‌سايه‌تى يێن خودان توانايێن زانستى و شاره‌زا. ده‌ستهه‌لاتێ دڤێت ئه‌و هه‌مو زانا و ئه‌كاديمى و بكه‌ڤنه‌ دخزمه‌تا هژماره‌ك مرۆڤێن نه‌خوه‌نده‌وار و حيزبى دا، ژبه‌ر ڤێ تاكێ زانا و ڕه‌وشه‌نبير و وه‌ڵات پارێز و ئه‌كاديمى نه‌شيايه‌ ڕۆلێ خوه‌ د ئاڤاكرنا ڤى وه‌لاتيدا وه‌كو پێدڤى ب بينيت و ببيته‌ تاكه‌كێ به‌رهه‌مدار. هه‌تا ئه‌گه‌ر مرۆڤێن داهێنه‌ر ژى هه‌بن داهێنانێن وان دهێنه‌ ونداكرن و پشت گوهه‌ هاڤێتن! هه‌تا نها (حيزب) هه‌مو ناڤه‌ندێن خاندنا باڵا بڕێڤه‌ دبه‌ن دبه‌ن و وه‌كو پرۆژه‌يێن ئابورى بو تاك و حيزب زانكۆ دهێن ئاڤاكرن و بڕێڤه‌برن.

 

ئازادیی كۆمه‌ڵگه‌: بۆچى ناڤه‌ندێن خوه‌ندنا باڵا "بيركرن" و "تێگه‌هێ" به‌رهه‌م نائينيت و ڕۆڵ د پڕسێن سياسى و جڤاكيدا نينه‌؟

د.كامیران به‌رواری: چونكو ل ڤى وه‌ڵاتى تشته‌ك ژ (هزر و بير) بێ بهاتر نينه‌!! ده‌ستهه‌لاتا ڤى وه‌ڵاتى هه‌ر هزره‌كا تازه‌ و پێشكه‌فتى و جودا ب مه‌ترسى ل سه‌ر خوه‌ دزانيت. ژبه‌ر ڤێ ئه‌ڤه‌ (26) ساله‌ ل باشور وه‌نه‌كريه‌ هزر و فه‌لسه‌فه‌ و ئايديولۆژيايه‌ك كوردى – كوردستانى يا هه‌ڤچه‌رخ و شارستانى دروست ببيت و مرۆڤێ كورد ژى ببيت خودانێ هزرا خوه‌ يا تايبه‌ت هه‌تا نها تاكێ باشورى ب ئه‌قلێ توركى، عه‌ره‌بى، فارسى و رۆژاڤايى هزر دكه‌ت. كه‌واته‌ ناوه‌ندێن خوه‌ندنا باشور هزر به‌رهه‌م نه‌ئينايه‌ و نه‌شياينه‌ رۆل د پرسێن سياسى و جڤاكيدا ببينن.

 

ئازادیی كۆمه‌ڵگه‌: ناڤه‌ندێن خوه‌ندنا مه‌ بۆچى نه‌ ل ملێ ئابۆريدا تاكه‌كێ به‌رهه‌مهێنه‌ر دروست دكه‌ت، نه‌ ل ڕۆيێ هزرى و ئه‌كاديمى تاكه‌كێ دروست دكه‌ت كو خوه‌ديێ كه‌سايه‌تيا سه‌ربخوه‌ بيت؟

د.كامیران به‌رواری: ژبه‌ر كۆ دبنه‌ڕه‌تدا هيچ پڕۆژه‌يه‌كێ نيشتمانى و شارستانى (مه‌ده‌نى) و ستراتيژى يێ نه‌ته‌وى د سه‌رێ ده‌ستهلاتا باشور دا نينه‌، ژبه‌ر ڤێ ئه‌و ناهێلن تاكه‌كێ كوردستانى يێ ئازاد و ديموكرات و خودان كه‌سايه‌تييه‌ك سه‌ربه‌خۆ دروست ببيت. چونكو تشتێ ده‌ستهلات ژێ دترسيت ئه‌و تاكێ ئه‌كاديمى و زانا و ره‌وشه‌نبير و سياسى يه‌ يێ خودان كه‌سايه‌تى و به‌رهه‌م هێن و سه‌ربه‌خۆ. دڤێت ناڤه‌ندێن خاندنێ هه‌موو لسه‌ر هه‌ر ئاسته‌كێ لژێر فه‌رمانا كه‌س و حزبى دابن و به‌رده‌وام وه‌كو كارگايه‌كێ مرۆڤێن خوه‌نده‌وارێن نه‌زان به‌رهه‌م بينن. ئه‌رێ (پايه‌نامه‌يێن بلند) هه‌نه‌ لێ ب تنێ ئه‌و كه‌س جى د دام و ده‌زگايێن گرنگ دا دبينن يێن كه‌سايه‌تيا وان ل ئاسته‌كێ كێمدا بن ل به‌رامبه‌ر كاربده‌ستان و ده‌ستهلاتێ.

 

ئازادیی كۆمه‌ڵگه‌: پڕسا پێشخستنا (كه‌رتێ تايبه‌ت) ل پڕۆسه‌يا خوه‌ندنێ ل باخچێ ساڤايان بگره‌ بۆ تا زانكۆيێ، ئه‌رێ جڤاكێ تووشى پارچه‌بۆنێ ناكه‌ت؟

د.كامیران به‌رواری: به‌لێ سه‌داسه‌د پرسا كه‌رتێ تايبه‌ت يێ خوه‌ندنا ل باشور ب هه‌موو قۆناخێن خوه‌ڤه‌ پڕ مه‌ترسيداره‌! ژلايه‌كيڤه‌ هه‌ر دينه‌ك، هه‌ر مه‌زهه‌به‌ك، هه‌ر مله‌ته‌ك ل باشور وه‌كۆ خوه‌ په‌روه‌رده‌ دده‌ت. ژلايێ ديڤه‌ ده‌ستێ هه‌موو ده‌وله‌تێن هه‌رێمى و جيهانى هاتيه‌ دناڤ پرۆسێسا په‌روه‌رده‌يا باشور دا. هه‌ر وه‌لاته‌ك هه‌ر ده‌زگايه‌كا ئه‌وله‌كارى لگۆر حه‌زا خوه‌ ل هه‌ر قۆناخه‌كێ په‌روه‌رده‌ دده‌ت زارۆكى. ژبلى ڤێ دابه‌شبونا مه‌ترسيدار دناڤ جڤاكێ باشوريدا خوه‌ندن و پرۆسێسا وێ بگشتى ل باشور و د هه‌موو قوناخاندا بۆيه‌ پرسه‌كا بازرگانى و به‌س!! واته‌ خوه‌ندن و خوه‌ندنگه‌ه و زانكۆ بوينه‌ پرۆژه‌يێن كه‌سى و حيزبى (دكان و سوپه‌رماركێت) يێن كۆ كه‌سه‌ك لايه‌نه‌ك هه‌ست ب مه‌ترسيدارييا ڤێ بكه‌ت. ب باوه‌را مه‌ ئه‌ڤه‌ مه‌ترسيدارترين مه‌ترسييه‌ لسه‌ر پێشه‌ڕۆژا گه‌لێ باشورێ كوردستانێ.

 

ئازادیی كۆمه‌ڵگه‌: نه‌بۆنا موچه‌يان و خزمه‌تگوزارييان بۆ مامۆستايان و نه‌بۆنا خزمه‌تگوزارييا خوه‌ندنگه‌هان و ناوه‌ندێن خوه‌ندنێ، چ كارتێكرنه‌ك هه‌يه‌ بۆ سه‌ر به‌ره‌ڤ پێشڤه‌ برنا خوه‌ندنێ؟

د.كامیران به‌رواری: د بنه‌ڕه‌تدا تێكدانا ره‌وشا باشور ژ په‌ككه‌تنا په‌رله‌مانى و حكومه‌تێ بگره‌، هه‌تا تێكدانا هه‌مو خزمه‌تگوزارييان و تێكدانا پرۆسێسا خوه‌ندن و په‌روه‌رده‌يێ هه‌مو ب زانابون و به‌رنامه‌ و نه‌خشه‌يه‌كێ پێش وه‌خت ئاماده‌ كرى هاتن كرن. چونكو ئه‌ڤ هه‌مو تێكدانا ره‌وشا سياسى، ئابورى، جڤاكى، په‌روه‌رده‌يى ب ديتنا هنده‌ك لايێن سياسى ته‌مه‌نێ وان يێ ده‌ستهلاتداريێ درێژ دكه‌ت!! د هه‌مان ده‌مدا ئه‌و ل رۆژێ ب مليونان دۆلاران مفادارن، چونكو هه‌رچى داهاتێ ڤى وه‌لاتى هه‌يه‌ ژبۆ چه‌ند كه‌س و چه‌ند حزبان دچيت و بێ ئاگاهى يا هيچ ده‌زگايه‌كا نه‌ته‌وى و نيشتمانى و ره‌وا يا ڤى وه‌لاتى. هه‌لبه‌ت كاريگه‌رييه‌كا زۆر نه‌رينى يا بێ موچه‌يێ لسه‌ر خوه‌ندنێ هه‌يه‌. هه‌روه‌سا ئه‌و خزمه‌تا پێدڤى ژبۆ هيچ ده‌زگايه‌كا خوه‌ندنێ و په‌روه‌ردێ ناهێت كرن. ژبه‌ر ڤێ نه‌ تنێ هه‌ر خوه‌ندن و زانين پێشڤه‌ ناچن، به‌لكو گه‌له‌ك پاش ژى كه‌فتن. رۆژانه‌ ب ده‌هان قوتابى ده‌ست ژ خوه‌ندنێ به‌ردده‌ن، مامۆستا و دكتۆر و زانايێن ڤى وه‌لاتى ده‌ست ژ كار دكێشن و دچنه‌ ده‌رڤه‌ى وه‌لات.

 

ئازادیی كۆمه‌ڵگه‌: خوه‌نده‌كار دنێڤبه‌را بزاڤ و چاڤه‌ڕێكرن و په‌يام و سۆزێن ده‌ستهه‌لاتێ دا ماينه‌، چ بهێته‌ كرن بۆ ڤێ كو پڕۆسه‌يا خوه‌ندنێ ب سه‌ركه‌فتيانه‌ برێڤه‌ بچيت؟ ئه‌رێ پڕۆژه‌يه‌ك ژلايێ وه‌ڤه‌ هه‌يه‌ د ڤێ بارێ دا؟

د.كامیران به‌رواری: دڤێت ئه‌و براستى بهێت زانين، نابيت كه‌س چاڤه‌ڕێى سوزێن ده‌ستهلاتا باشور بيت! چونكو ئه‌ڤێ ده‌ستهه‌لاتێ هيچ رۆژه‌كێ به‌ڵێنه‌كا خوه‌ ژبۆ هيچ كه‌سه‌كێ بجهـ نه‌ئينايه‌. له‌ورا نابيت خوه‌نده‌كار چاڤه‌ڕێى هيچ سۆز و په‌يمان و به‌ڵێنه‌كێ بن. چونكو ئه‌ڤ ده‌ستهلات ب گشتى حه‌ز دكه‌ت ئه‌ڤ هه‌موو ملله‌ته‌ ڤه‌گه‌ڕيته‌ قۆناخا سه‌رده‌مێ چاخێن ناڤين و هه‌موو نه‌زان و نه‌خوه‌نده‌وار ببن، هه‌تا كۆ بكارن زۆر ب ئاسانى ده‌ستهه‌لاتا خوه‌ ب سه‌ر وى گه‌لێ برسى و نه‌زان دا ب چه‌سپينن. پڕۆسێسا خوه‌ندنێ دێ ل وى ده‌مى يا سه‌ركه‌فتى و زانستى بيت ده‌ما فه‌لسه‌فه‌ك تازه‌ ژبۆ په‌روه‌ردێ بهێت دانين. ده‌ما پڕۆژه‌يه‌كێ ستراتيژى يێ سياسى، جڤاكى، ده‌ستهلاتدارى ژبۆ باشور بهێت ئه‌رێ كرن، ده‌ما باشور ده‌ستوره‌ك هه‌بيت. ده‌ما داموده‌زگايێن (شه‌رعى) ڕه‌وا ل باشور هه‌بن، ده‌ما هنده‌ك هه‌لبژارتن راست و دروست و ره‌وا بهێنه‌ كرن، ده‌ما هه‌مو ده‌ستهلات سه‌ربه‌خۆ ببن، د ڤى واريدا مه‌ وه‌كو (ئه‌كاديمى يا سياسى و هزرا ديموكراسى) پڕۆژه‌ ژبۆ باشور ب گشتى و ژبۆ پرۆسێسا په‌روه‌ردێ و ديموكراسى كرنێ هه‌نه‌. لێ هه‌تا ره‌وش ل باشور ژ هه‌موو لايانڤه‌ نه‌هێت ئاسايى كرن، هه‌تا گه‌ل نه‌بيت خودان بڕيار و ئيراده‌، هه‌تا ياسا نه‌بيته‌ سه‌روه‌ر، هه‌تا يه‌كێتى يا نه‌ته‌وى و به‌رژه‌وه‌ندى يێن بالا يێن ڤى ملله‌تى لبه‌ر چاڤ نه‌هێن گرتن، هه‌تا پارتيێن سياسى ده‌ست ژ ده‌ستهه‌لاتا خوه‌ يا نه‌ (شه‌رعى) ڕه‌وا و نه‌ ياسايى به‌رنه‌ده‌ن و ده‌ست ژ سه‌رداهاتێ گه‌ل هلنه‌گرن، هيچ گۆڕانكارييه‌ك ل ڤى وه‌لاتى روو ناده‌ت و چ پڕۆژه ژى د سه‌ركه‌فتى نابن، چونكو ده‌ستهه‌لات ب خوه‌ رێگره‌ ژبۆ هه‌ر كاره‌كێ نيشتمانى، نه‌ته‌وى.

 

 

 

 

بابه‌تی په‌یوه‌ندیدار

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

Back to top button
Close
Close
%d هاوشێوەی ئەم بلۆگەرانە: